CÁC THUẬT NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN LGBT

* LGBT: Viết tắt tiếng Anh của người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới. (Lesbian, Gay, Bisexual & Transgender)

Biểu tượng đồng tính

* Xu hướng tính dục: Một yếu tố trong tính dục, thể hiện bằng sự hấp dẫn có tính bền vững về cảm xúc, tình dục hoặc tình cảm hướng tới người cùng giới, khác giới hay cả hai. Từ đó có các xu hướng như đồng tính, dị tính hoặc song tính.

* Đồng tính: Người có cảm giác hấp dẫn về tình cảm, thể chất với người cùng giới.

* Dị tính: Người có cảm giác hấp dẫn về tình cảm, thể chất với người khác giới.

* Song tính: Người có cảm giác hấp dẫn về tình cảm, thể chất với cả hai giới.

* Chuyển giới: Là trạng thái khi một người có giới tính sinh học không trùng với bản dạng giới hay thể hiện giới của họ (ví dụ: có cơ thể là nam và nghĩ mình là nữ, hoặc bề ngoài như nữ). Người chuyển giới liên quan tới việc người đó nhận dạng hoặc thể hiện mình là nam hay nữ, trong khi người đồng tính lại liên quan tới việc người đó yêu người cùng giới hay khác giới. Quá trình công khai của người chuyển giới sẽ được dành để nói đến trong một cẩm nang khác.

* Tính dục: Một khái niệm bao gồm giới tính sinh học (có cơ thể là nam hay nữ), bản dạng giới (cảm nhận mình là nam hay nữ), xu hướng tính dục (yêu người cùng giới hay khác giới) và thể hiện giới (thể hiện là nam tính hay nữ tính). Tính dục khác với tình dục.

* Công khai: Quá trình nhận diện và thừa nhận xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của chính mình và thể hiện, chia sẻ cho người khác biết. Trong tiếng Anh từ tương đương là come out (động từ) hoặc coming out (danh từ), là từ được dùng khá phổ biến ngay cả ở các quốc gia và cộng đồng không nói tiếng Anh.Trong tiếng Việt có những cách dịch khác của từ “come out/coming out” như lộ diện, bộc lộ.

* Bạn đồng minh: Những người không phải là LGBT, công khai ủng hộ cho quyền bình đẳng của LGBT và tôn vinh sự đa dạng tính dục, có khuynh hướng hành động thách thức những lời lẽ và hành vi kỳ thị LGBT.Từ tiếng Anh tương đương là ally.

* PFLAG: Viết tắt tiếng Anh của Hội Phụ huynh, Gia đình và Bạn bè của Người đồng tính (Parents, Families and Friends of Lesbians and Gays)

* Trong tủ kín: Việc che giấu người khác về xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của mình. Từ tiếng Anh tương đương là closet, theo nghĩa đen là “tủ kín”, ám chỉ việc sống che giấu bản thân.

* Sự tự kỳ thị: Tình trạng khi một người LGBT thuận theo những định kiến xã hội và tự ghét sợ chính xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của mình. Từ tiếng Anh tương đương là internalized homophobia.

* Định chuẩn hóa dị tính: Quan niệm cho rằng chỉ có xu hướng tính dục dị tính và những vai trò giới có liên quan mới là đúng chuẩn, còn những xu hướng và bản dạng khác với dị tính bị xem là không bình thường. Định chuẩn hóa dị tính được cho là góp phần gây ra tình trạng kỳ thị người LGBT. Từ tiếng Anh tương đương là heteronormativity.

* Phân vân: Việc thấy không chắc chắn mình có xu hướng tính dục hay bản dạng giới nào. Phân vân là một giai đoạn bình thường trong quá trình một người tìm hiểu về tính dục của mình. Từ tiếng Anh tương đương là questioning.

* Tiết lộ: Việc cho người khác biết một người là LGBT mà không có sự cho phép của người LGBT đó. Từ tiếng Anh tương đương là outing.

Trò chuyện với cặp đôi đồng tính Việt - Mỹ dễ thương gây sốt Facebook

Cặp đôi đồng tính đang gây sốt cộng đồng mạng này chia sẻ rằng sang năm, cả 2 có dự định tổ chức lễ cưới.

Mới đây, cộng đồng mạng Việt Nam trầm trồ trước những hình ảnh ngọt ngào, tình cảm của 1 cặp đôi đồng tính người Việt - Mỹ. Sở hữu vẻ ngoài điển trai và dễ thương, cặp đôi liên tục dành cho nhau những cử chỉ thân mật, lãng mạn khiến người xem cảm thấy thích thú. Những chia sẻ được đăng kèm với loạt hình này cho biết, chàng trai nguời Việt là Tuấn Cường (sinh năm 1996) và bạn trai người Mỹ, gốc Đức (sinh năm 1995) tên Tyler.

Tình cờ, trong khoảng thời gian này, cặp đôi đang được nghỉ đông và có mặt tại Việt Nam nên chúng tôi đã tranh thủ "bắt cóc" và có cuộc trò chuyện rất thú vị. Vì Tyler không biết nói tiếng Việt Nam nên Tuấn Cường đã trở thành "phiên dịch viên" hóm hỉnh và vui nhộn trong suốt cuộc trò chuyện.

Chào 2 bạn, cảm giác thế nào khi bỗng dưng trở thành tâm điểm chú ý của cư dân mạng như vậy?

Chào bạn, mình cũng khá bất ngờ khi chỉ chia sẻ những hình ảnh của cả 2 trên trang cá nhân cho bạn bè xem thôi mà vô tình lại được chú ý. Ban đầu, có một trang tin liên hệ xin đăng tải những hình ảnh của bọn mình và sau đó là rất nhiều các trang khác. Mình nghĩ việc 1 người đang yêu công khai những hình ảnh vui vẻ cùng nguời yêu là chuyện hoàn toàn bình thường, được chú ý một cách bất ngờ như vậy cũng thấy khá thú vị.

Hai người quen nhau thế nào vậy?

Quen tình cờ qua mạng thôi. Tyler chủ động làm quen với mình trước và qua một vài lần nói chuyện, Tyler đã ngỏ ý với mình. Tuy nhiên, 1 tuần sau đó mình trở về Việt Nam nghỉ hè trong vòng 3 tháng và bọn  mình chưa có cuộc gặp gỡ ngoài đời thực nào trong suốt khoảng thời gian đó. Tất cả chỉ là những cuộc gọi skype qua mạng. Tuy nhiên, càng trò chuyện nhiều, 2 đứa càng cảm thấy hiểu nhau hơn. Khi mình quay lại Mỹ để tiếp tục học thì cũng là thời điểm bọn mình lần đầu gặp mặt.

Tính tới thời điểm này, bòn mình đã yêu nhau được hơn 6 tháng rồi, 2 đứa cũng đang thuê nhà ở chung tại Mỹ.

Tuấn Cường có thể chia sẻ đôi chút về người bạn trai Tây của mình được không?

Tyler mang dòng máu Đức, tuy nhiên lại sinh ra và lớn lên tại Mỹ. Điểm đặc biệt nhất của Tyler là dù là người phương Tây nhưng lại cực kỳ yêu văn hóa Việt Nam, kính mến Bác Hồ, yêu thích Đạo Phật. Đây là lần đầu tiên Tyler đến Việt Nam và ngay lập tức bày tỏ ý định muốn sinh sống lâu dài tại đây. Vì thời gian về không dài nên bọn mình mới chỉ đi lòng vòng thành phố và Đà Lạt. Tyler đặc biệt thích các món ăn Việt ngay từ lần đầu nếm thử như bánh tráng trộn, hủ tíu,... đặc biệt nhất là Tyler có thể thưởng thức mắm tôm cực "ngon lành".

Bạn thấy tình yêu đồng tính đối với người ngoại quốc khác gì người Việt Nam?

Ở phương Tây, đồng tính là một vấn đề hoàn toàn bình thường. Khu vực mình đang sinh sống và học tập là nơi có số lượng người đồng tính cao thứ 2 của nước Mỹ. Khi ra đường có thể chứng kiến những cặp đôi đồng tính tình tứ là điều rất đỗi bình thường. Còn ở Việt Nam, mình biết thời gian này, mọi  người cũng dần có cái nhìn thoáng hơn, tuy nhiên vẫn chưa thể nhìn nhận vấn đề này là một điều hiển nhiên như bên kia được.

Vậy gia đình phản ứng thế nào trước mối quan hệ của 2 bạn?

Trước đây, ba mẹ không biết giới tính thật của mình. Khi mình quen Tyler và chia sẻ những hình ảnh tình tứ trên trang cá nhân, nhiều người ở Việt Nam biết và nói tới tai ba mẹ mình. Thời điểm đó, mình đang cùng gia đình của Tyler đi du lịch. Mẹ gọi điện cho mình và 2 mẹ con đã có cuộc nói chuyện thẳng thắn. Mẹ khóc trong cuộc điện thoại đó, tuy nhiên cũng may, mẹ mình là người hiện đại nên hiểu và chấp nhận. Tới giờ thì mọi chuyện cực kỳ êm đẹp rồi, vé về Việt Nam lần này của Tyler là do mẹ mình mua đó chứ!

Còn về phía gia đình Tyler, như mình đã nói ở nước ngoài, đồng tính là chuyện rất bình thường nên khi mình tới gặp họ, họ chào đón và rất yêu quý mình. Gia đình của Tyler cũng khá giả, tuy nhiên Tyler vẫn đi làm để có cuộc sống tự lập. Mối quan hệ của 2 bên gia đình cũng khá tốt đẹp, gia đình mình đang có ý mời gia đình Tyler tới thăm Việt Nam vào mùa hè.

Hiện tại, mình và Tyler đang có ý định sẽ kết hôn vào năm sau. Gia đình mình thì rất ủng hộ, thậm chí là chờ đón việc này, chỉ còn chờ Tyler về nói với gia đình sau chuyến đi này thôi.

Bạn có nghĩ kết hôn ở thời điểm hiện tại là quá sớm không?

Như mình đã chia sẻ, mình và Tyler đã dọn về ở chung và quen với cuộc sống này. Vì vậy việc tổ chức đám cưới chỉ như một cách chính thức hóa với mọi người mà thôi. Sau đám cưới, mọi thứ trong cuộc sống cũng không thay đổi nhiều mà. Bọn mình cũng định sau này sẽ cùng nhau làm ăn, rồi xin con nuôi. Nhưng đó là chuyện của tương lai xa, hiện tại mình vẫn còn phải học trong vòng hơn 2 năm nữa.

Ở nước ngoài, sống thử không phải vấn đề nhạy cảm như tại Việt Nam. Thậm chí, sống thử còn là điều bắt buộc trước khi kết hôn khi người ta trưởng thành.

Trong quan hệ yêu đương, giận dỗi là điều khó tránh khỏi. Vậy đối với các bạn thì sao?

Chúng mình cũng vậy, nhiều là khác. Mình có 1 tính xấu là rất hay ghen. Chỉ cần một người lạ vào nói chuyện trên mạng với Tyler, không cần biết Tyler có trả lời họ hay không mà mình cũng có thể ghen rồi. Nhưng mình biết Tyler là một người cực kỳ chung thủy và đặc biệt ghét sự phản bội. Đôi khi, bọn mình cũng cãi nhau vì những hiểu lầm, bất đồng ngôn ngữ nữa. Tuy nhiên, mình nghĩ phải có những lần như vậy thì mới thực sự hiểu nhau hơn.

Bạn có muốn chia sẻ điều gì dành cho những bạn trẻ đồng tính nhưng bị gia đình phản đối chuyện tình cảm?

Mình cũng thấy đây là một vấn đề khá khó khăn. Bởi lẽ đối với những người lớn tuổi, việc hiểu và chấp nhận chuyện này cần một thời gian dài và một sự nỗ lực chứng tỏ bền bỉ. Tuy nhiên mình vẫn thấy nếu chứng tỏ được cho gia đình và mọi người thấy mình vẫn sống tốt, làm việc tốt và hạnh phúc với tình yêu thì sớm muộn gì mọi người cũng sẽ hiểu ra.

Cảm ơn 2 bạn về cuộc nói chuyện thú vị vừa rồi!

Đám cưới đồng tính nữ đầu tiên tại Thanh Hóa gây xôn xao

Sau hơn 5 tháng yêu nhau, cặp đồng tính nữ "chàng" 23 tuổi, nàng 19 tuổi đã tổ chức đám cưới với sự tham dự của đông đảo bạn bè, nhưng tất cả người thân đều vắng mặt.

"Chú rể” Trần Thị Thúy (23 tuổi, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa) cho biết vừa kết hôn với cô dâu tên Lan (19 tuổi, quê Lào Cai) hôm 16/11.

Thúy - được bạn bè quen gọi bằng tên thân mật "Mèo" - cho biết, hai người quen nhau trong dịp dự tiệc sinh nhật cách đây hơn 5 tháng. “Tôi quen cô ấy qua một người em họ và tình cảm ban đầu diễn ra khá bình thường. Ngày sinh nhật Lan, tôi đã tặng cô ấy chiếc vòng làm kỷ niệm”, Thúy kể.

Sau hơn 5 tháng tìm hiểu, cặp đôi đặc biệt này đã quyết định đi đến hôn nhân cách đây tròn 1 tuần. 

Những tưởng cuộc gặp gỡ thoáng qua đó chỉ đủ giúp cặp đôi này tạo dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết bình thường. Tuy nhiên, qua vài lần hẹn hò, trò chuyện qua điện thoại sau đó, Thúy chợt nhận ra bản thân đã trót đem lòng yêu thương “cô gái”.  

Về phần mình, Lan đánh giá Thúy là “chàng trai” hiền lành và ga lăng nên đã nhận lời yêu thương. Nhưng cũng từ đó, cặp đôi này bắt đầu hứng chịu không ít khó khăn, bị gia đình ngăn cản mối quan hệ. 

“Hay tin chúng tôi yêu nhau, bố mẹ và họ hàng hai bên một mực phản đối, nhiều người thậm chí còn dọa từ mặt”, "chú rể" Thúy chia sẻ.

Được bạn bè trong diễn đàn LGBT36 and Ally động viên, cặp đôi Thúy - Lan càng vững tâm và cô rời quê hương vào Thanh Hóa xây đắp cuộc sống mới cùng Thúy.

Nhớ lại quãng thời gian yêu nhau, Thúy cho hay, hai người không ít lần rạn nứt tình cảm và chia tay. "Chúng tôi chịu rất nhiều áp lực trong những ngày đầu yêu nhau. Gia đình phản đối, xã hội kỳ thị chuyện đồng tính luyến ái. Nhiều lần, một trong hai người vì mặc cảm nên đã chủ động chia tay”, Thúy chia sẻ.

Bỏ qua mọi mâu thuẫn và ngăn cản, một ngày trung tuần tháng 11, "chú rể" Thúy và cô dâu Lan đã tổ chức đám cưới tại một nhà hàng ở TP. Thanh Hóa. Bữa tiệc diễn ra đơn giản và chóng vánh, với sự tham dự của đông đảo bạn bè. 

“Người thân hai bên không một ai đến dự tiệc cưới, song chúng tôi vẫn thấy hạnh phúc vì được rất đông bạn bè đến chúc phúc. Điều quan trọng, vợ chồng được trọn đời ở bên nhau và chứng minh tình cảm”, Thúy trải lòng. 

Theo lời “chú rể”, hai người tổ chức đám cưới chưa thông qua chính quyền địa phương vì chưa xin được giấy đăng ký kết hôn. Cặp đôi đang mở một nhà hàng ở đường Lê Lai (TP Thanh Hóa). 

“Vợ chồng tôi quyết tâm lập nghiệp từ hai bàn tay trắng, tự tạo cuộc sống mới, nguyện một lòng yêu thương nhau đến hết cuộc đời. Chuyện giới tính chúng tôi như thế nào là do số phận sắp đặt. Tình yêu chân thành không có tội, niềm tin sẽ giúp chúng tôi vượt qua mọi ngăn cách”, Thúy trải lòng. 

Chia sẻ về tương lai, Thúy hồ hởi cho hay, trước mắt đang tập trung kinh doanh. Khi kinh tế ổn định, tích cóp được 150 triệu đồng sẽ tính chuyện con cái. 

* Tên nhân vật đã được đổi.

Đồng tính, song tính và hoán tính ở Việt Nam

Người LGBT ở Việt Nam bao gồm những người đồng tính, lưỡng giới và chuyển đổi giới tính ở Việt Nam. LGBT là từ viết tắt của cụm từ lesbian, gay, bisexual, và transgender/transsexual people (những người đồng tính nữ, người đồng tính nam, lưỡng giới, hoán tính/chuyển đổi giới tính) trong tiếng Anh.

Mặc dù hiếm có ghi nhận, đồng tính luyến ái trong thời kỳ cận đại của lịch sử Việt Nam từng được nhắc tới trong một số tài liệu. Hiện nay, tuy không có luật cấm quan hệ tình dục đồng tính, nhưng luật hôn nhân và gia đình cấm hôn nhân giữa những người cùng giới tính. Năm 2012, Bộ Tư pháp cho rằng "xét về đảm bảo quyền tự do cá nhân thì việc kết hôn của những người cùng giới tính cần được công nhận", nhưng cũng nói thêm "Xét về văn hóa tập quán của gia đình Việt Nam, tính nhạy cảm xã hội của vấn đề, hậu quả xã hội của quy định pháp luật chưa được dự báo hết; thì ở thời điểm này việc thừa nhận người cùng giới tính có quyền kết hôn với nhau ở Việt Nam là còn quá sớm"

Hiện nay chưa có cuộc điều tra chính thức về số người đồng tính tại Việt Nam, các ước tính khác nhau có chênh lệch rất lớn. Theo ước tính của bác sĩ Trần Bồng Sơn (nhà nghiên cứu về giới tính học nổi tiếng nhất tại Việt Nam, số đồng tính nam ước tính là khoảng 70.000 người (chiếm 0,09% dân số). Một nghiên cứu khác do tổ chức phi chính phủ CARE thực hiện ước tính Việt Nam có khoảng 50-125 ngàn người đồng tính, chiếm khoảng 0,06-0,15% dân số.

Chưa có nhiều nghiên cứu về các khía cạnh khác nhau của đồng tính luyến ái ở Việt Nam. Đại bộ phận người dân còn kỳ thị cũng như có những suy nghĩ sai lệch về người đồng tính. Điều này có thể tác động xấu đến không chỉ những người đồng tính mà còn đến xã hội nói chung. Tuy đồng tính luyến ái bắt đầu được đề cập trong một số tác phẩm nghệ thuật và một số nhân vật lên tiếng kêu gọi xã hội có thái độ tích cực đối với người đồng tính cũng như một số hoạt động dành cho giới này được tổ chức, đồng tính luyến ái ở Việt Nam chưa thực sự được quan tâm một cách đầy đủ và cần thiết.Nghiên cứu của Viện iSEE về sự kỳ thị của người đồng tính nam tại Việt Nam cho thấy:

1,5% cho biết đã bị đuổi học khi bị phát hiện là người đồng tính.

4,1% bị kỳ thị về vấn đề nhà ở.

4,5% cho biết từng bị tấn công và bị đánh đập vì là người đồng tính.

15,1% cho biết bị gia đình chửi mắng vì là người đồng tính.

Theo tiến sĩ Marie-Eve Blanc, một giảng viên ở Đại học Montreal, Québec (Canada), người từng nghiên cứu về nguy cơ sức khỏe của nhóm hành vi nam có quan hệ tình dục với nam ở Việt Nam, đồng tính luyến ái chưa được quan tâm nhiều ở Việt Nam là do tư tưởng Khổng giáo. Theo Khổng giáo, người đàn ông nên lập gia đình và sinh con để nối dõi tông đường. Người đồng tính trẻ thường bị áp lực bởi gia đình là phải lập gia đình. Cha mẹ thường cảm thấy an tâm khi con trai họ đã lập gia đình. Nhưng sau khi lập gia đình, đồng tính luyến ái trở thành một bí mật và là cuộc sống riêng tư của mỗi cá nhân.

Nhiều người cho rằng đồng tính luyến ái là do ảnh hưởng lối sống của phương Tây. Tuy nhiên theo tiến sĩ Blanc, điều này không đúng. Ngoài ra, sự du nhập của đạo Cơ đốc càng làm cho thành kiến đối với người đồng tính càng nặng nề hơn. Hơn nữa, hầu như các nước Đông Nam Á đều có thành kiến nặng nề với người đồng tính trừ Thái Lan, đất nước không bị đô hộ bởi phương Tây trong quá khứ.

Nhiều người coi đồng tính luyến ái là không bình thường thậm chí là bệnh hoạn đặc biệt là ở nông thôn. Hành vi âu yếm của hai người cùng giới có thể làm cho nhiều người cảm thấy ghê tởm. Nhiều bậc cha mẹ cảm thấy bị tổn thương, kinh ngạc, giận dữ, mắc cỡ hoặc hoang mang khi biết con mình đồng tính. Một số người tìm cách thay đổi con mình, trong khi một số người khác thì không quan tâm đến con nữa.

Tuy nhiên, một số ít người bắt đầu cho rằng đồng tính luyến ái không phải là bệnh. Thái độ của họ đối với người đồng tính có xu hướng cởi mở hơn. Một số nhà tư vấn tâm lý cũng khuyên mọi người nên có thái độ bình tĩnh, tìm cách thấu hiểu và hỗ trợ khi biết người thân hoặc bạn bè là người đồng tính đặc biệt là cha mẹ khi biết sự thật về con mình. Cha mẹ cũng cần thời gian để dần dần chấp nhận việc này.

Trong cuộc thăm dò năm 2007 của Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh với 1 nhóm học sinh cấp 3, với câu hỏi "Người đồng tính luyến ái có xấu hay không?", hơn 80% học sinh trả lời là "không". Các học sinh này giải thích rằng vì đó là quyền tự do của mỗi người hoặc việc là người đồng tính không phải lỗi do bản thân người đó. Khi phát hiện trong lớp có bạn đồng tính, 72% học sinh khẳng định vẫn giữ mối quan hệ bình thường với bạn, kèm theo động viên (34%) và giữ kín bí mật cho bạn (35%), 2% học cảm thấy khinh bỉ và 13% thấy sợ.

Vài chuyên gia tâm lý cho rằng giáo viên cần tôn trọng sự riêng tư của học sinh đồng tính và nên động viên họ để họ không tự đánh giá thấp bản thân, còn cha mẹ của những học sinh này cũng cần được cung cấp kiến thức về vấn đề này để tạo mối quan hệ gần gũi, thông cảm để họ không cảm thấy bị cô lập.

Phần lớn người dân chưa hiểu biết nhiều và đúng về đồng tính luyến ái. Nhiều người không phân biệt được những khái niệm người đồng tính luyến ái, người hoán tính/chuyển đổi giới tính, người lưỡng tính mặc dù đây là những khái niệm khác nhau. Hơn nữa, đa số cho rằng đàn ông nữ tính hoặc phụ nữ nam tính là những người đồng tính. Có bài báo chỉ ra việc hiểu sai của nhiều người và giải thích rõ ràng sự khác biệt của ba khái niệm này. Một bài báo nêu ra rằng những người đồng tính nam hiện nay thuộc ba nhóm chủ yếu: 70% có bề ngoài giống như những người đàn ông bình thường, khoảng 10% người ăn mặc, trang sức, tác phong như phụ nữ và khoảng 20% thuộc nhóm nằm giữa hai nhóm này. Bên cạnh đó, quan niệm cho rằng ngày nay càng có nhiều người đồng tính là do đua đòi cũng khá phổ biến. Tuy vậy, một bác sĩ cho biết ngày nay lượng người đồng tính dám thể hiện mình nhiều hơn không phải vì họ tăng lên mà chỉ vì cái nhìn của xã hội đã dần thông thoáng.

Một số vấn đề vi phạm pháp luật liên quan tới người đồng tính hay được đăng trên các báo trong khi đó những mặt tích cực chưa được biết tới vì nhiều lý do. Nhiều bài báo cho rằng tội phạm đồng tính đang gia tăng. Vài người lợi dụng mối quan hệ không công khai, để giết bạn tình là người đồng tính và cướp tài sản. Vài tờ báo đăng về hiện tượng mại dâm nam trong đó người mua dâm có thể là những phụ nữ trung niên hoặc người đồng tính nam. Vài vụ đã bị công an phát hiện. Những tin tức này có thể làm cho người dân đánh giá người đồng tính chỉ dựa trên một bộ phận trong cộng đồng này. Để có cái nhìn chính xác về các mặt pháp luật cần phải có những thống kê và nghiên cứu tỉ lệ phạm tội của người đồng tính và của người không phải là đồng tính cũng như những yếu tố đặc thù liên quan.

Điều tra quốc gia về "Quan điểm xã hội với hôn nhân cùng giới" được Viện Xã hội học (Viện Hàn lâm Khoa học - Xã hội Việt Nam) và Viện Nghiên cứu xã hội, Kinh tế và Môi trường (iSEE) công bố ngày 26/3/2014, cuộc điều tra được thực hiện tại 68 xã, phường thuộc 8 tỉnh, thành phố tại Việt Nam gồm: Hà Nội, Quảng Ninh, Nghệ An, Đà Nẵng, Đắk Lắk, TP.HCM, An Giang, Sóc Trăng với sự tham gia của 5.300 người dân.:

90% người dân Việt Nam biết về đồng tính và 62% biết về việc sống chung như vợ chồng giữa hai người cùng giới tính.

30% người dân có quen ai đó là người đồng tính (họ hàng, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm...).

Khi được hỏi về một số quyền cụ thể được đề cập đến trong Luật Hôn nhân – Gia đình, có 56% người dân cho rằng cặp đôi cùng giới nên có quyền cùng nhận con nuôi và nuôi con, 51% ủng hộ quyền sở hữu tài sản chung, 47% ủng hộ quyền thừa kế tài sản.

Đa số người dân cho rằng việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới không ảnh hưởng đến gia đình (72,7%) hay cá nhân họ (63,2%).

Về việc công nhận quyền sống chung giữa những người cùng giới tính, số người ủng hộ là 41,2% (hình thức sống chung theo dạng "kết hợp dân sự" hoặc "đăng ký sống chung như vợ chồng) và 33,7% ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân cùng giới.

Từ 1/1/2015: Không cấm kết hôn đồng giới

Từ 1/1/2015: Không cấm kết hôn đồng giới

13 Luật cùng nhiều nghị định, thông tư với những nội dung quan trọng sẽ có hiệu lực từ 1/1/2015 như: không cấm kết hôn đồng giới, được phép mang thai hộ, tăng lương tối thiểu.

Anh Yein Kai Yee (trái) và anh Sutpreedee Chinithigun, hai công dân Anh làm lễ đăng ký kết hôn tại Đại sứ quán Anh tại Hà Nội. Ảnh: do Đại sứ quán Anh cung cấp.

Không cấm kết hôn đồng giới

Nếu theo Luật hôn nhân và gia đình 2000 hiện nay, việc kết hôn giữa những người đồng giới bị cấm thì từ 1/1/2015, Luật Hôn nhân và gia đình sửa đổi năm 2014 đã bỏ quy định “cấm kết hôn giữa những người cùng giới tính”. Tuy nhiên, Luật 2014 vẫn quy định “không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính" (khoản 2 Điều 8). Như vậy, những người đồng giới tính vẫn có thể kết hôn, nhưng sẽ không được pháp luật bảo vệ khi có tranh chấp xảy ra. Không cấm nhưng không công nhận - đó là sự nhìn nhận bước đầu về hôn nhân giữa những người cùng giới tính của nhà nước ta. Cũng theo Luật hôn nhân và gia đình 2014, độ tuổi kết hôn của nam nữ phải là từ đủ 18 tuổi đối với nữ và đủ 20 tuổi đối với nam (trước đây chỉ ghi là nữ 18 tuổi, nam 20 tuổi). Luật cũng cho phép việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo, tuy nhiên người mang thai hộ phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ.

Công chứng được chứng cả bản dịch, bản sao 

Không chỉ có thẩm quyền chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch mà từ 1/1, công chứng viên cũng có quyền công chứng bản dịch giấy tờ, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký trong giấy tờ, văn bản (Theo Luật công chứng sửa đổi, hiệu lực từ 1/1/2015). Theo quy định hiện hành thì chỉ có UBND mới có thẩm quyền chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký trong giấy tờ. Như vậy trong thời gian tới, việc chứng thực sao y của người dân sẽ thuận tiện hơn khi có nhiều cơ quan có thẩm quyền chứng thực.

Nhiều doanh nghiệp được giảm thuế thu nhập

 Theo Luật sửa đổi các luật về thuế, hàng loạt chính sách về thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân sẽ thay đổi. Doanh nghiệp được dỡ bỏ mức trần 15% chi quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, hoa hồng môi giới, tiếp tân, hội nghị… Doanh nghiệp trồng trọt, chăn nuôi, chế biến trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản không thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn được áp dụng mức thuế TNDN 15%. Đối với cá nhân, nếu thu nhập của cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống không thuộc thu nhập chịu thuế.

Một số công trình có thể được miễn xin phép xây dựng

Theo Luật xây dựng 2014, một số loại công trình sau sẽ được miễn giấy phép xây dựng từ 1/1: 

- Công trình thuộc dự án được Thủ tướng, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch UBND các cấp quyết định đầu tư. 

- Công trình xây dựng tạm phục vụ cho công trình chính. 

- Công trình xây dựng thuộc dự án khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao có quy hoạch chi tiết 1/500 đã được thẩm định và phê duyệt.

Mở rộng đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế

 Luật Bảo hiểm Y tế sửa đổi có hiệu lực, từ 1/1, người dân sẽ phải bắt buộc tham gia bảo hiểm y tế. Điều này đồng nghĩa với việc người dân khi ốm đau đều được bình đẳng trong tiếp cận dịch vụ y tế. Khi mua bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, người dân sẽ được giảm trừ mức đóng. Người thứ 2, 3, 4 lần lượt sẽ bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất. Từ người thứ 5 trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất. Cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động thuộc diện phải đóng bảo hiểm y tế mà không đóng hoặc đóng không đầy đủ thì buộc phải đóng đủ số tiền chưa đóng và nộp số tiền lãi bằng hai lần mức lãi suất liên ngân hàng (tăng gấp đôi so với trước đây).

Tăng lương tối thiểu vùng

Theo nghị định 103/2014/NĐ-CP, lương tối thiểu vùng sẽ tăng thêm từ 250.000 - 400.000 đồng/tháng kể từ ngày 1/1.

Cụ thể:

- Vùng I: 3.100.000 đồng/tháng (tăng 400.000 đồng)

- Vùng II: 2.750.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng)

- Vùng III: 2.400.000 đồng/tháng (tăng 300.000 đồng) 

- Vùng IV: 2.150.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng)

Cũng theo nghị định, mức lương của những người lao động đã qua đào tạo phải cao hơn ít nhất 7% so với lương tối thiểu vùng.

Tăng mức phạt xe quá tải, bổ sung xử phạt chủ xe

 Theo nghị định 107/2014, các loại xe vận tải chở hàng hóa nếu chở vượt trọng tải cho phép trên 100% sẽ bị phạt từ 7-8 triệu đồng (trước đây, mức phạt cao nhất chỉ là 7 triệu) và phải hạ tải mới được phép đi tiếp. Bên cạnh đó, người điều khiển phương tiện còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe 3 tháng. Chủ xe đã để cho người làm công, người đại diện chở hàng quá tải trên 100% tải trọng sẽ bị phạt tiền từ 32-36 triệu đồng (nếu là tổ chức) hoặc 16-18 triệu đồng (đối với cá nhân). Trước đây, không có quy định về xử phạt chủ xe này. Bên cạnh đó, còn nhiều thay đổi khác như: Giảm trần giá vé máy bay, thêm nhiều chính sách hỗ trợ người chăn nuôi, Cấm xe khách giường nằm chạy đường núi, giảm thuế nhập khẩu đối với nhiều mặt hàng, tăng chế độ đối với các đối tượng bảo trợ xã hội… cũng bắt đầu thực thi từ 1/1/2015.

Theo Đan Chi/Tuổi trẻ

“Mẹ Ơi! Con Đồng Tính!”

“Mẹ Ơi! Con Đồng Tính!”

Chưa bao giờ, chưa giây phút nào mẹ từ bỏ cậu dù cậu là đứa trẻ đồng tính.


Chấp nhận và yêu thương kẻ giống mình thì dễ,
nhưng để chấp nhận và yêu thương kẻ khác mình là việc vô cùng khó.(*)


***


Ngày cậu chào đời, bố và mẹ mừng đến rơi nước mắt. Bố ôm con trai còn đỏ hỏn, xuýt xoa không ngừng:

“Vậy là có người nối dõi tông đường rồi!”

Mẹ cười cười, không nói chỉ nhìn con đang ngủ trên tay bố bằng ánh mắt thương yêu.

Tuy mới sinh, nhưng đã nhận thấy rõ cậu xinh xắn giống con gái. Đến nỗi, họ hàng vào bệnh viện thăm cứ ngỡ đứa trẻ là công chúa chứ không phải hoàng tử.

“Chà, lớn lên chắc thằng này xinh gái lắm!”

Câu nói đùa của bà dì chẳng hiểu sao khiến lòng mẹ xuất hiện nỗi bất an mơ hồ. Ừm, chỉ một chút thôi.

...

Được một tuổi mấy, nét đẹp kỳ lạ nơi cậu rõ hơn qua đôi mắt to hai mí, chân mày đen dài thanh tú, sóng mũi thon và bờ môi chúm chím như nụ hoa. Đặc biệt, gò má cậu lúc nào cũng ửng hồng.

Mấy cô dì chú bác hai nhà thay nhau ẵm bồng cậu liên tục. có lẽ họ thấy thích thằng cháu “dễ thương quá chừng” này.

Còn mẹ, tất nhiên vẫn yêu con trai nhất nhưng nỗi bất an cứ nằm mãi trong lòng.

...

Ba tuổi hơn, cậu mới bắt đầu bập bẹ nói và đi được vài bước. Rồi điều khác thường đã xảy ra... Cậu thích mặc những chiếc váy đủ màu của em gái họ cùng tuổi. Đã vậy, cậu còn xỏ đôi chân nhỏ xíu vào chiếc giày cao gót của dì. Thấy thế, mọi người nảy ra một trò đùa nghịch. Họ mặc váy, mang giày búp bê cho cậu. Trong khi những người nọ vỗ tay rần rần vì cậu đứng e thẹn như công chúa thì mẹ lặng lẽ ở góc phòng nhìn con trai đang điệu đà. Hôm đó, không ai nhận ra nỗi lo lắng thoáng qua trên mặt mẹ.

...

Hai năm nữa trôi qua, đến lúc cậu vào học mẫu giáo. Mẹ mua cho cậu nhiều bộ đồ đẹp như áo thun, quần jean, quần short hoặc bộ sĩ quan không quân rất cá tính. Sáng mẹ đưa cậu đến trường, chiều lại đón về. Tuy nhiên, mẹ lấy làm ngạc nhiên vì sao cậu không thay đồ mới. Thường, trẻ em mẫu giáo có hai bộ mặc vào sáng và chiều.

“Sao con mặc áo y chang buổi sáng vậy?” – Mẹ ân cần hỏi.

Cậu im lặng khá lâu, tính cậu từ nhỏ đã trầm, mới ngước nhìn mẹ đáp:

“Con không thích những quần áo đó. Con thích mặc váy như các bạn nữ. Mẹ ơi, sao con lại không được mặc như thế?”

Câu hỏi ngây thơ của cậu khiến mẹ sững người trong chốc lát. Đôi mắt đảo liên tục, mẹ không trả lời con... Chiều hôm ấy, mẹ chẳng nói gì ngoài việc nắm chặt tay cậu, chậm rãi đi về nhà trong lặng lẽ.


Tuần nào, cậu cũng được nhận phiếu bé ngoan. Lúc đưa sổ cho mẹ, cô giữ trẻ nói:

“Cháu ngoan lắm chị ạ. Không bao giờ chạy nhảy, quậy phá, chọc ghẹo con gái như mấy em nam khác. Cháu luôn im lặng nhìn bạn bè hoặc có khi là chơi trò búp bê, làm cô giáo.”

Đối diện, mẹ chỉ biết cười cười.

...

Cậu vào lớp một vẫn với bản tính khép nép, nhu mì đó. Cậu ngại giao tiếp và hay lúng túng trước con trai. Cậu hầu như không có bạn. Cứ chiều về nhà là cậu lầm lũi lên phòng làm bài tập chứ không la cà phá phách – việc làm vốn có của của một thằng bé nhỏ tuổi. Thậm chí, bố còn sợ con bị tự kỷ nên bảo mẹ đưa đi khám. Bác sĩ xem qua hồi lầu rồi nói chẳng có dấu hiệu của chứng tự kỷ chỉ là cậu “quá hiền” thôi.

Bố thở phào nhẹ nhõm. Riêng mẹ, lo vẫn cứ lo.

...

Năm cậu 10 tuổi, bố đột ngột qua đời vì tai nạn giao thông. Mẹ và cậu ôm nhau khóc hết nước mắt. Nhờ họ hàng hai bên khuyên nhủ, sau cùng, cả hai cũng đứng dậy, tiếp tục sống. Nhà chú khá giả, hứa sẽ chu cấp tiền nuôi cậu đến 18 tuổi. Dẫu vậy, mẹ vẫn muốn tự mình nuôi con nên mở cửa tiệm tạp hoá nhỏ, đồng thời nhận làm hoa. Cậu cũng giúp mẹ. Tuy là con trai nhưng cậu làm khéo và nhanh hơn cả mẹ. Đôi tay thon dài cứ thoăn thoắt...

Người cô thỉnh thoảng ghé thăm, thấy cháu trai cặm cụi làm hoa, liền bảo đùa:

“Lớn lên chắc nó làm dâu được.”

Chỉ có mẹ mới biết, câu nói ấy là đùa hay thật vì hiểu rõ, niềm vui khi làm hoa của cậu.

...

Lên cấp II, cậu càng ra dáng “thiếu nữ” hơn. Đi đứng chậm rãi, nói năng nhỏ nhẹ, từ tốn đồng thời, cậu cũng nhận thấy cảm xúc khác lạ trong bản thân. Thay vì chú ý các bạn gái thì cậu lại... quan sát các bạn nam. Thậm chí vài lần, cậu còn đỏ mặt trước thằng bạn cùng lớp. Cứ thế, cho đến ngày kia, cậu phát hiện ra con người thật của mình. Và, cậu quyết định tỏ bày với mẹ.

Thật sự rất khó khăn để cậu nhìn thẳng vào mẹ rồi nói:

“Mẹ ơi! Con đồng tính!”

Đối diện, mẹ bất động rất lâu. Và vài phút sau, đôi mắt không chớp có đôi chút bần thần đó dịu lại. Vốn dĩ đã hiểu điều này từ lâu nên mẹ nở nụ cười, trả lời duy nhất một câu:

“Mẹ biết!”

Ban đầu từ ngạc nhiên rồi tiếp đến là bật khóc, cậu ôm chặt lấy mẹ, nức nở.


Dần dà, bạn bè trong lớp bắt đầu xì xầm về cậu. Tính cách thật của mỗi người không thể che giấu mãi. Họ biết cậu đồng tính và bắt đầu chọc ghẹo. Những trò đùa ghép cặp quá đáng xuất hiện khiến cậu mặc cảm và tự ti.

Mỗi chiều đi học về, cậu thường tâm sự với mẹ. Lúc nào, mẹ cũng lắng nghe với gương mặt dịu dàng.

“Đừng lo! Mẹ luôn ở đây!”

Đó là câu mẹ vẫn nói với cậu.


Buổi sáng, cứ hễ ra khỏi nhà đi chợ là mẹ lại thấy những người hàng xóm xầm xì to nhỏ. Mẹ buồn nhưng không nói vì biết họ đang bàn về chuyện con trai mình. Nhiều lần, họ còn hướng cái nhìn đầy khó chịu vào mẹ. Thỉnh thoảng, có vài người vẫn hay hỏi han đến cậu đồng thời tặc lưỡi, thở dài tỏ ra thông cảm cho mẹ. Lòng nặng trĩu nhưng sợ cậu biết sẽ càng buồn thêm nên mẹ không hé miệng một lời nào.

Nhiều lúc quan sát cậu cặm cụi làm hoa hay đan giỏ là tim mẹ thắt lại bởi ý nghĩ sau này con mình sẽ ra sao? Nhưng rồi nỗi lo lắng chất chồng ấy biến mất nhanh chóng khi mẹ bắt gặp nụ cười trìu mến trên môi cậu.

Gương mặt hiền lành của cậu đã cứu rỗi trái tim người mẹ mà sâu thẳm bên trong vẫn cảm thấy đôi chút buồn tủi khi con mình đồng tính.

Ngày qua ngày, những buổi sáng tiếp theo, khi vô tình thấy vài người hàng xóm nhìn mình chằm chằm vẻ kỳ thị là cậu liền cúi đầu, tránh né. Thế nhưng khi ấy, mẹ đã đến bên cạnh, siết chặt đôi vai cậu, mỉm cười rồi hai người cùng rảo bước.

Không lời nói nào, chỉ duy nhất hành động nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ từ mẹ đã khiến cậu xúc động tận cùng.

...

Chuyển qua cấp III, cậu càng khép nép thu mình hơn. Cậu ít giao tiếp nên không có bạn bè nhiều. Vẫn còn vài người mang cậu ra trêu đùa. Cho đến ngày kia, cậu gặp được người đó.
Là cậu bạn cùng lớp, ngồi sau cậu. Cậu ấy tốt bụng hay giúp đỡ mọi người. Và cậu ấy thường quan tâm, hỏi han thậm chí vài lần mua bữa sáng cho cậu. Dần dà, cậu thích người này lúc nào không hay.

Thế nhưng tình cảm tốt đẹp chẳng thể kéo dài vì lời đồn và những tiếng cười thì thầm. Sau cùng, cậu bạn kia chịu không nổi nên xin chuyển lớp. Mối tình đầu của cậu kết thúc với một phần trái tim bị đánh mất.

Khi nghe cậu vừa khóc vừa kể lại mọi chuyện, mẹ chỉ ôm cậu rồi thì thầm vào tai:

“Không sao! Vẫn còn mẹ!”

Câu nói yêu thương ngắn ngủi ấy càng khiến cậu khóc lớn hơn.

...

Nhờ chăm chỉ học tập, cậu đỗ vào trường đại học y. Mẹ mừng lắm. Bước qua lứa tuổi 18, cậu trở nên chững chạc, điềm đạm. Lớn lên, người ta hiểu biết hơn, nhờ vậy mà những trò đùa hay chọc ghẹo không còn nữa. Dù thế, người khác vẫn ngần ngại khi tiếp xúc với cậu. Một số bạn bè đồng trang lứa còn tỏ ra khinh miệt. Nhưng, cậu không quá quan tâm vấn đề ấy nữa, chỉ lo chuyên tâm học hành.

Rồi, vào buổi chiều trong thư viện, cậu tình cờ gặp anh. Anh học trên cậu hai lớp, rất thường vào thư viện đọc sách. Vì cả hai cùng cầm chung cuốn luận án nên ngẫu nghiên trở thành bạn. Anh hay lo lắng, hỏi han, chăm sóc cậu. Thỉnh thoảng, anh cũng tâm sự: từ nhỏ đã không thể thích con gái! Vào lúc đó, tự dưng, tim cậu loạn nhịp...

Buổi sáng nọ, anh bất ngờ ôm cậu và nói lời yêu.

Cậu về nhà, ôm chầm lấy mẹ, hớn hở khoe với tâm trạng vui sướng. Vỗ nhẹ lưng con, mẹ mỉm cười nói khẽ:

“Tốt quá rồi!”

Chẳng hiểu sao, nghe thế, mắt cậu đỏ hoe.


Nhưng niềm vui kéo dài không lâu vì bố mẹ anh kịch liệt phản đối. Thậm chí, họ còn thốt ra những lời nói khiếm nhã với cậu khi anh mời cậu về nhà chơi.

Chẳng những thế, bố mẹ anh còn tìm đến tận nhà, vừa trách mắng vừa miệt thị cậu lẫn mẹ. Dù uất ức lắm nhưng cậu không biết làm gì ngoài việc đứng lặng im để mặc những dòng lệ rơi dài. Còn mẹ, cũng chẳng hề mở miệng nói lại bất kỳ điều gì. Mẹ chỉ ôm cậu, giấu nước mắt vào trong lòng.

Dẫu tiếng sỉ vả rất lớn, làm ồn ào cả khu nhà xung quanh nhưng cậu vẫn nghe giọng mẹ đứt quãng khi áp đầu vào bờ ngực thổn thức của bà:

“Mẹ xin lỗi!”


Anh biết chuyện liền tìm đến nơi, không ngừng nói xin lỗi với mẹ con cậu. Khi nhìn sâu vào đôi mắt hiền hậu nhưng đau buồn của người phụ nữ đó, anh đã mỉm cười bảo rằng: nhất định, anh sẽ không rời bỏ cậu và sẽ làm cho bố mẹ chấp nhận chuyện tình này. Tuy rất nhanh nhưng anh thấy, từ đáy mắt bà sáng bừng lòng biết ơn vô hạn...

...

Mặc người ta nói gì, anh vẫn yêu cậu. Bố mẹ anh càng phản đối quyết liệt thì hai người càng không từ bỏ. Nhất định, họ sẽ cùng nhau vượt qua... Thế rồi, đúng lúc ấy, mẹ cậu đột ngột đổ bệnh. Thương mẹ, cậu chăm sóc bà cả ngày lẫn đêm, không rời nửa bước. Còn anh, cứ cách vài ngày lại đến thăm. Nhưng sức khoẻ mẹ cậu ngày một yếu hơn.

Vào buổi sáng mùa đông, mẹ gọi cậu và anh lại. Nhìn anh, mẹ nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay, nở nụ cười nói:

“Cám ơn vì đã chọn con trai bác!”

Cậu lẫn anh đều bất động trong vài phút.

Tiếp, mẹ quay sang cậu, ánh mắt luôn tràn đầy tình yêu thương ấy từ từ có nước:

“Cho đến bây giờ, mẹ mới dũng cảm nói câu này: Mẹ yêu con, con trai!”

Mắt đỏ hoe, cậu ôm lấy mẹ, khóc oà. Đó là buổi sáng đầu tiên, cậu không còn mẹ...


.H.Ế.T.
(tp HCM, 13/09/2012)
Kính tặng người mẹ quá cố của con!
Ngàn lần cám ơn vì mẹ đã yêu thương
và dạy cho con bài học về "tình thương yêu của sự khác biệt"
Từ giờ, con gái sẽ chấp nhận sự khác biệt của bản thân mình...
con nhất định sống tốt mẹ ạ!



(*) Trích trong tác phẩm trẻ em nổi tiếng,
Con mèo dạy hải âu bay của Luis Sepulveda.



P/s: Đôi khi tự hỏi, vì sao con người lại luôn phân biệt lẫn nhau? Phân biệt giữa: nghèo và giàu, người Nam và người Bắc, người da màu và người da trắng, người thành thị và người nông thôn, tình yêu dị tính và đồng tính... Thật đáng buồn!

Hãy chấp nhận những người xung quanh bạn như chính họ vẫn như vậy! Bởi, chính sự "khác biệt" đó mà mỗi người mới trở nên đặc biệt trong cộng đồng rộng lớn này. Và, tự chính bản thân bạn cũng hãy yêu thương sự khác biệt của mình, bạn nhé!

HÔN NHÂN ĐỒNG TÍNH NÊN HAY KHÔNG ?

Dù còn nhiều ý kiến trái chiều nhưng rất nhiều chuyên gia ủng hộ việc công nhận hôn nhân đồng tính.

Tại buổi đối thoại trực tuyến hôm 24/7 vừa qua, bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường trả lời nhiều câu hỏi, trong đó có nêu vấn đề về việc nên hay không nên công nhận quan hệ hôn nhân đồng tính. Vấn đề này đang được cộng đồng người đồng tính bàn tán, và hầu hết họ đều mong muốn được pháp luật thừa nhận hôn nhân đồng tính như một thực thể không thể tách rời của xã hội hiện nay.

23 nước đã công nhận quyền của người đồng tính

Hiện, Luật Hôn nhân và Gia đình của Việt Nam cấm hết hôn đồng tính. Tuy nhiên, trong xã hội vẫn tồn tại hai luồng ý kiến. Thứ nhất, cho rằng đã đến lúc phải nhìn nhận thực tế, thậm chí có thể sửa luật để cho phép hôn nhân đồng tính. Luồng ý kiến thứ hai là không đồng ý sửa luật, đặc biệt là ở Việt Nam. Thực tế, đã có 23 nước công nhận quyền của người đồng tính, 19 quốc gia và vùng lãnh thổ đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, 44 nước khác thừa nhận quan hệ chung sống giữa những người cùng giới tính.

“Cá nhân tôi cho rằng, việc công nhận hay không công nhận hôn nhân đồng tính cần phải dựa trên những nghiên cứu hết sức cơ bản, những đánh giá tác động nghiêm túc trên rất nhiều khía cạnh xã hội và pháp lý như quyền tự do cá nhân, sự tương thích với văn hóa, tập quán của xã hội và gia đình Việt Nam, tính nhạy cảm, hậu quả xã hội của quy định pháp luật… Các vấn đề này đang được nghiên cứu trong quá trình chuẩn bị dự án Luật Hôn nhân và gia đình sửa đổi” - Bộ trưởng Cường cho biết.

Theo ông Cường, dù công nhận hay không công nhận hôn nhân đồng tính thì cũng không được tạo ra định kiến xã hội đối với cộng đồng và cá nhân người đồng tính. Sau rất nhiều thời gian tranh luận, đưa ra quan điểm, ý kiến, Bộ Tư pháp vẫn chưa được ra quy định cụ thể về Luật kết hôn đồng tính.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng, đã đến lúc pháp luật không thể đứng ngoài thực tiễn về hôn nhân đồng giới và quyền được kết hôn của những người mang giới tính thứ ba. Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, nếu nhìn nhận việc cho phép hôn nhân đồng giới còn “mới lạ”, khó phù hợp với phong tục tập quán truyền thống, dễ gây ra dư luận thiếu tích cực, thì việc đưa ra các qui định về “kết hợp dân sự” để giải quyết việc chung sống giữa những người đồng giới và các hậu quả pháp lý phát sinh từ việc chung sống giữa họ là hợp lý và cần thiết.

Nói về Luật Hôn nhân và Gia đình cũng như về quyền kết hôn của người đồng tính, ông Trương Hồng Quang - nghiên cứu viên của Viện Khoa học Pháp lý (Bộ Tư pháp) cho biết: Trước hết, có thể thấy mong muốn được ghi nhận quyền kết hôn là nhu cầu hoàn toàn chính đáng, có thật trong thực tế của người đồng tính hiện nay. Trong thời điểm hiện tại, việc ghi nhận quyền kết hôn của người đồng tính còn vướng khá nhiều rào cản (tư duy làm luật, quan niệm xã hội…). Trong bối cảnh hiện nay, có lẽ phương án pháp luật ghi nhận hình thức kết hợp dân sự có đăng ký, cho phép người đồng tính có quyền thừa kế, quyền nhận con nuôi là khả thi hơn cả. Động thái này cũng sẽ giải quyết được các vấn đề đã phát sinh liên quan đến việc hai người đồng tính sống chung thời gian qua tại Việt Nam.

“Quyền của người đồng tính cần được ghi nhận và bảo vệ trong pháp luật. Quyền con người trong pháp luật là sự cụ thể hóa các quyền tự nhiên của con người vào một cơ chế rõ ràng, minh bạch. Có thể thấy, việc thừa nhận và bảo vệ quyền cho người đồng tính, một phạm trù của quyền tự nhiên chỉ mang tính khả thi khi được pháp luật chính thức hóa và pháp lý hóa. Quy định quyền của người đồng tính trong pháp luật vừa đảm bảo cho người đồng tính có cơ sở pháp lý vững vàng để tự bảo vệ quyền lợi cho chính mình và vừa đảm bảo sự tuân thủ, tôn trọng các quyền đó của các chủ thể khác trong xã hội”, ông Quang chia sẻ thêm.

Vẫn mập mờ việc công nhận hay không công nhận?

Và về mặt pháp lý, luật cấm kết hôn, nhưng không thể cấm họ “chung sống như vợ chồng”, thiết lập tài sản chung, thậm chí là “con chung” (con nuôi với cặp đôi đồng tính nam) và con đẻ của một bên (với cặp đôi đồng tính nữ)… Với những đám cưới đồng tính, việc họ chỉ làm lễ kết hôn theo phong tục thì chính quyền cũng khó có thể cho rằng họ “kết hôn trái pháp luật” vì họ không đăng ký kết hôn và vi phạm các điều cấm của Luật Hôn nhân và Gia đình. Mặc dù xã hội đã có cái nhìn cởi mở hơn về người đồng tính nhưng Bộ Tư pháp và một số cơ quan chức năng vẫn chưa chấp nhận việc kết hôn giữa họ.

Trong Hội thảo khoa học cấp bộ “Nhận diện những bất cập trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000 nhìn từ thực tế” do Bộ Tư pháp tổ chức, TS.Nguyễn Phương Lan (ĐH Luật Hà Nội) cho biết, cá nhân bà chưa ủng hộ việc kết hôn đồng tính. Theo TS.Lan, việc kết hôn đồng tính không chỉ chi phối cuộc sống của người đồng tính mà còn tác động ảnh hưởng đến người khác có liên quan. Chính vì vậy, pháp luật chỉ thừa nhận quyền sống chung của họ. Pháp luật bảo vệ quyền lợi của họ là không ngăn cấm việc họ sống chung nhưng không thừa nhận hôn nhân.

Giải thích cho quan điểm của mình, bà Lan cho biết, ngoài những người đồng tính thật (do cấu trúc gen bẩm sinh) còn có những người đồng tính giả (những người đồng tính do bị chi phối bởi lối sống, sự đua đòi, bắt chước kiểu sống khác lạ). Khi chưa có cơ sở, hiểu biết thấu đáo về quan hệ tình dục cùng giới tính để phân biệt rõ đâu là đồng tính thật, đâu là đồng tính giả thì chưa thể điều chỉnh luật.

Những người ủng hộ cho phép hôn nhân đồng tính phản bác điều này. Bởi, người đồng tình cũng cần những yếu tố cơ bản của con người. Quyền được yêu thương, mưu cầu hạnh phúc, xét cả về góc độ tự nhiên và khoa học. Vì vậy, một người sinh ra nếu không phải là nam, là nữ mà bị khuyết tật về giới tính thì đâu phải là lỗi do họ, nên việc cấm kết hôn đã làm hạn chế quyền tự do cá nhân của họ. Vậy tại sao pháp luật lại cho phép chung sống với nhau, cho phép họ tổ chức kết hôn nhưng không công nhận Luật hôn nhân đồng tính.

Với quan điểm mở, ủng hộ việc nên rõ ràng trong quy định luật thừa nhận hôn nhân đồng tính, ông Lê Quang Bình - Viện trưởng Viện nghiên cứu Xã hội, Kinh tế và Môi trường cho rằng: Trước đây, chuyện chửa hoang cũng đi ngược lại thuần phong mỹ tục người Việt, thế rồi luật cũng cho phép làm mẹ đơn thân. Vậy, tại sao không công nhận hôn nhân đồng tính? Xã hội thay đổi thì phải thay đổi theo về luật. Quá trình lấy ý kiến về luật hôn nhân đồng tính cần tham khảo từ chính họ. “Việc công nhận hôn nhân đồng tính sẽ tác động rất lớn đến sức khỏe, công việc của họ, làm thay đổi định kiến trong gia đình, xã hội”, ông Bình chia sẻ.

Sau khi dự luật hôn nhân dành cho người đồng tính được đưa ra bàn thảo trước Quốc hội lại một lần nữa dấy lên những tranh luận trái chiều. Không ít ý kiến cho rằng, không nên đưa ra luật này bởi việc kết hôn đồng tính không chỉ chi phối cuộc sống của người đồng tính mà còn tác động ảnh hưởng đến người khác có liên quan. Chính vì vậy, pháp luật chỉ thừa nhận quyền sống chung của họ. Trong khi đó, đại đa số những người đồng tính đều muốn pháp luật phải có luật kết hôn dành cho họ bởi họ là những người bình thường, cũng có những mưu cầu hạnh phúc về cuộc sống lứa đôi. Thực tế cho thấy, dù chúng ta có thừa nhận hay cố tình không thừa nhận thì những người đồng tính vẫn tồn tại trong xã hội như một thực tế dễ thấy nhất trong nhiều năm qua. Chúng ta không nên quá khó khăn với họ, cứ để họ được sống như họ muốn, miễn họ sống tốt, sống đẹp.

Ông Nguyễn Am Hiểu - Phó vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế Bộ Tư pháp thừa nhận: “Hôn nhân đồng giới đang được dư luận rất quan tâm.  Trước đây, Quốc hội Tây Ban Nha đã thảo luận về hôn nhân đồng tính. Hiện nay, trên thế giới xu hướng công nhận vẫn nhiều hơn”. Trước vấn đề mất nhiều thời gian nghiên cứu và gây tranh cãi của dư luận, lãnh đạo Bộ Tư pháp vẫn chưa thể đưa ra quyết định cụ thể về quy định này. Nhiều chuyên gia Luật cho rằng, Bộ Tư pháp nên quy định rõ ràng luật về hôn nhân đồng tính. Sau đó, nên có những tổ chức xã hội tuyên truyền, tư vấn cho họ để họ có sự cân nhắc, lựa chọn phù hợp. Việc kết hôn và tổ chức đám cưới là việc hệ trọng, ảnh hưởng đến dư luận xã hội.

Nguồn : Người đưa tin

CÁC THUẬT NGỮ VỀ LGBT

Có nhiều người ngại nói về chủ đề đồng tính và LGBT vì cho rằng đây là đề tài “nhạy cảm” và không biết dùng từ ngữ thế nào cho phù hợp. Để giúp cho các cuộc trò chuyện và trao đổi của mọi người được thuận lợi hơn, chúng tôi cung cấp bảng các thuật ngữ thường dùng trong cẩm nang này và trong đời sống hàng ngày.

LGBT: Viết tắt tiếng Anh của người đồng tính nữ, đồng tính nam, song tính và chuyển giới. ( Lesbian, Gay, Bisexual & Transgender )

Xu hướng tính dục: Một yếu tố trong tính dục, thể hiện bằng sự hấp dẫn có tính bền vững về cảm xúc, tình dục hoặc tình cảm hướng tới người cùng giới, khác giới hay cả hai. Từ đó có các xu hướng như đồng tính, dị tính hoặc song tính.

Đồng tính: Người có cảm giác hấp dẫn về tình cảm, thể chất với người cùng giới.

Dị tính: Người có cảm giác hấp dẫn về tình cảm, thể chất với người khác giới.

Song tính: Người có cảm giác hấp dẫn về tình cảm, thể chất với cả hai giới.

Chuyển giới: Là trạng thái khi một người có giới tính sinh học không trùng với bản dạng giới hay thể hiện giới của họ (ví dụ: có cơ thể là nam và nghĩ mình là nữ, hoặc bề ngoài như nữ). Người chuyển giới liên quan tới việc người đó nhận dạng hoặc thể hiện mình là nam hay nữ, trong khi người đồng tính lại liên quan tới việc người đó yêu người cùng giới hay khác giới. Quá trình công khai của người chuyển giới sẽ được dành để nói đến trong một cẩm nang khác.

Tính dục: Một khái niệm bao gồm giới tính sinh học (có cơ thể là nam hay nữ), bản dạng giới (cảm nhận mình là nam hay nữ), xu hướng tính dục (yêu người cùng giới hay khác giới) và thể hiện giới (thể hiện là nam tính hay nữ tính). Tính dục khác với tình dục.

Công khai: Quá trình nhận diện và thừa nhận xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của chính mình và thể hiện, chia sẻ cho người khác biết. Trong tiếng Anh từ tương đương là come out (động từ) hoặc coming out (danh từ), là từ được dùng khá phổ biến ngay cả ở các quốc gia và cộng đồng không nói tiếng Anh. Trong tiếng Việt có những cách dịch khác của từ “come out/coming out”như lộ diện, bộc lộ.

Bạn đồng minh: Những người không phải là LGBT, công khai ủng hộ cho quyền bình đẳng của LGBT và tôn vinh sự đa dạng tính dục, có khuynh hướng hành động thách thức những lời lẽ và hành vi kỳ thị LGBT. Từ tiếng Anh tương đương là ally.

PFLAG: Viết tắt tiếng Anh của Hội Phụ huynh, Gia đình và Bạn bè của Người đồng tính. (Parents, Families and Friends of Lesbians and Gays) 

Trong tủ kín: Việc che giấu người khác về xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của mình. Từ tiếng Anh tương đương là closet, theo nghĩa đen là “tủ kín”, ám chỉ việc sống che giấu bản thân.

Sự tự kỳ thị: Tình trạng khi một người LGBT thuận theo những định kiến xã hội và tự ghét sợ chính xu hướng tính dục hoặc bản dạng giới của mình. Từ tiếng Anh tương đương là internalized homophobia.

Định chuẩn hóa dị tính: Quan niệm cho rằng chỉ có xu hướng tính dục dị tính và những vai trò giới có liên quan mới là đúng chuẩn, còn những xu hướng và bản dạng khác với dị tính bị xem là không bình thường. Định chuẩn hóa dị tính được cho là góp phần gây ra tình trạng kỳ thị người LGBT. Từ tiếng Anh tương đương là heteronormativity.

Phân vân: Việc thấy không chắc chắn mình có xu hướng tính dục hay bản dạng giới nào. 

Phân vân là một giai đoạn bình thường trong quá trình một người tìm hiểu về tính dục của mình. Từ tiếng Anh tương đương là questioning.

Tiết lộ: Việc cho người khác biết một người là LGBT mà không có sự cho phép của người LGBT đó. Từ tiếng Anh tương đương là outing.

                                                                                                                 Theo Trần Khắc Tùng (ICS)